Kort antwoord
Bij percutane alcoholisatie wordt onder echo- of CT-geleiding zuivere alcohol van 95 % in een letsel of rond een zenuw ingespoten. De alcohol veroorzaakt een gerichte celvernietiging, gebruikt voor bepaalde cysten, knobbels of zenuwblokkades met pijnstillend doel.
📖 Wat is percutane alcoholisatie?
Percutane alcoholisatie (of injectie van absolute ethanol) is een techniek van interventionele radiologie waarbij zuivere alcohol van 95 % onder beeldgeleiding (echografie of CT-scan) in een letsel of rond een zenuw wordt ingespoten. De alcohol veroorzaakt celvernietiging door uitdroging, eiwitdenaturatie en vaattrombose.
De belangrijkste indicaties zijn: symptomatische niercysten (sclerosering), levermetastasen van insulinomen of endocriene tumoren, zenuwganglia (alcoholblokkade van de plexus coeliacus bij kankerpijn), goedaardige schildkliertumoren (cysten, hete knobbels) en ovariële endometriomen (sclerotherapie met ethanol). Ambulante techniek, plaatselijke verdoving.
ℹ️ Een neuroom van Morton wordt in ons centrum niet behandeld met alcoholisatie: het valt onder een percutane vernietiging door cryoablatie, een andere en specifieke techniek.
⚡ Percutane alcoholisatie in het kort: kerncijfers
Bij percutane alcoholisatie wordt onder echo- of CT-geleiding absolute alcohol rechtstreeks in een knobbel of cyste ingespoten, om deze zonder operatie te vernietigen of te steriliseren.
| Criterium | Gegevens |
|---|---|
| Indicaties | Toxische of terugkerende schildklierknobbels, symptomatische nier- of levercysten, bepaalde bijschildklierletsels |
| Anesthesie / opname | Verdoving: plaatselijk, in de meeste gevallen ambulant |
| Litteken | Geen: percutane route met een dunne naald |
| Sessies | Een tot meerdere sessies, afhankelijk van de grootte en de respons |
| Vergoeding | Vergoed door de Franse ziekteverzekering (voor verzekerde patiënten) in Cochin AP-HP: zonder honorariumtoeslagen. Internationale patiënten kunnen via het contactformulier een offerte aanvragen. |
Gegevens gevalideerd door het team van Prof. Anthony Dohan, afdeling Interventionele Radiologie, Hôpital Cochin AP-HP, Université Paris Cité.
Welke voordelen kunt u verwachten?
Percutane alcoholisatie kan worden voorgesteld om symptomatische cysten of bepaalde goedaardige knobbels te behandelen, als alternatief voor chirurgie. De verwachte voordelen zijn:
- Duurzame vermindering van het volume van de cyste of van de vloeibare component van de behandelde knobbel
- Vermindering of verdwijnen van de klachten door compressie (pijn, hinder)
- Ambulante techniek onder plaatselijke verdoving, zonder incisie en zonder litteken
- Alternatief voor patiënten die niet geopereerd kunnen worden (bijv. bijschildklieradenoom)
- Herhaalbaar bij herval
Belangrijkste indicaties
- Schildkliercyste: alcoholisatie van een symptomatische of grote goedaardige schildkliercyste
- Levercyste: sclerotherapie van een symptomatische levercyste
- Niercyste: behandeling van een symptomatische niercyste (pijn, compressie)
- Gedeeltelijk cystische schildklierknobbel: vermindering van de vloeibare component door alcoholisatie
- Overactieve bijschildklier: alcoholisatie van een bijschildklieradenoom bij patiënten die niet geopereerd kunnen worden
- Ovariële endometriom: sclerotherapie met ethanol van een endometriosecyste van de eierstok, alternatief voor chirurgische cystectomie: details hieronder
🌸 Sclerotherapie van de ovariële endometriom
Het endometriom (of endometriosecyste van de eierstok) ontstaat door de ophoping, cyclus na cyclus, van menstrueel bloed dat vastzit in het endometriosweefsel op de eierstok. De referentiebehandeling blijft de chirurgische cystectomie, maar die brengt een erkend risico mee op vermindering van de ovariële reserve, met name bij dubbelzijdige cysten, herhaalde operaties of in het kader van een traject voor medisch begeleide voortplanting (MBV).
Sclerotherapie met ethanol vormt in geselecteerde situaties een minimaal invasief alternatief: onder echogeleiding (transvaginaal of transabdominaal) wordt de cyste aangeprikt en de inhoud afgevoerd, waarna enkele minuten alcohol wordt ingebracht om de binnenwand van de cyste te vernietigen, voordat deze weer wordt verwijderd. Het doel is herval te beperken en zo veel mogelijk gezond ovarieel weefsel te sparen, in tegenstelling tot chirurgie, waarbij samen met de cyste een deel van de ovariële cortex wordt verwijderd.
Deze techniek is bedoeld voor geselecteerde patiënten na overleg met het gynaecologieteam, met name bij grote cysten, dubbelzijdigheid of een al verzwakte ovariële reserve. Ze wordt niet systematisch als eerste keuze voorgesteld en de geschiktheid wordt geval per geval beoordeeld.
Principes en verloop van de procedure
Bij alcoholisatie (of percutane sclerotherapie) wordt onder echo- of CT-geleiding een chemisch middel (zuivere ethylalcohol van 95 %, of een ander sclerosant) rechtstreeks in een letsel ingespoten om het zonder operatie te vernietigen. De alcohol veroorzaakt celvernietiging door uitdroging, eiwitdenaturatie en vaattrombose.
Hoe verloopt de ingreep?
Uitgevoerd ambulant: onder plaatselijke verdoving
Punctie van het letsel onder real-time echogeleiding
Aspiratie van de vloeibare inhoud (cyste) indien nodig
Injectie van het sclerosant in het letsel: totale duur: 20 tot 45 minuten
Korte bewaking en daarna dezelfde dag terug naar huis
Wat zijn de gevolgen na de ingreep?
Verwachte en tijdelijke effecten:
- Matige, tijdelijke pijn op de behandelplaats, behandeld met eenvoudige pijnstillers
- Geleidelijke verkleining van het letsel gedurende enkele weken
De complicaties zijn de volgende:
| Complicatie | Beschrijving | Frequentie |
|---|---|---|
| Plaatselijke pijn tijdens de injectie | Kortdurend, door de verspreiding van de alcohol | Frequent |
| Gedeeltelijk herval van het letsel | Een nieuwe alcoholisatie blijft mogelijk | 5–15 % |
| Verspreiding van alcohol naar aangrenzende weefsels | Voorkomen door nauwkeurige geleiding; uitzonderlijk | Uitzonderlijk |
| Infectie | Zo nodig behandeld met antibiotica | < 1 % |
Opvolging na de behandeling
- Echografische opvolging na 3 en 6 maanden
- Bij herval blijft een nieuwe alcoholisatie mogelijk
Wat zijn de beperkingen van de behandeling?
- Alcoholisatie behandelt het letsel dat tijdens de procedure wordt beoogd, maar voorkomt niet dat nieuwe letsels ontstaan
- Een gedeeltelijk herval is mogelijk (5 tot 15 %): een nieuwe sessie blijft dan mogelijk
- Bij grote of complexe letsels kan de werkzaamheid onvolledig zijn en een aanvullende aanpak vereisen
In alle gevallen blijven chirurgie of andere technieken mogelijk.
Welke andere technieken en alternatieven zijn er?
🏥 Chirurgie
Chirurgische verwijdering van het letsel, meer invasief, voorbehouden aan mislukkingen of aan letsels die percutaan niet bereikbaar zijn.
❄️ Thermoablatie
Radiofrequentie of microgolven voor solide knobbels, afhankelijk van de aard van het letsel.
👁️ Bewaking
Bij asymptomatische en kleine letsels kan eenvoudige echografische opvolging volstaan.
💊 Medische behandeling
Afhankelijk van het letsel (bijvoorbeeld medicamenteuze behandeling van bijschildklieradenomen), besproken in overleg met de verwijzend specialist.
Wat gebeurt er als ik de behandeling uiteindelijk weiger?
U blijft volledig vrij in uw beslissing. Uw arts bespreekt met u de alternatieven: chirurgie, thermoablatie, medische behandeling of eenvoudige opvolging, afhankelijk van de aard van het letsel.
✅ Ingreep vergoed door de Franse ziekteverzekering (voor verzekerde patiënten). Geen honorariumtoeslagen. Internationale patiënten kunnen via het contactformulier een offerte aanvragen.
❓ Veelgestelde vragen
Een afspraak maken in Cochin AP-HP
Hôpital Cochin · 27 rue du Faubourg Saint-Jacques · 75014 Parijs · Zonder honorariumtoeslagen
✓ Waarom deze pagina betrouwbaar is
Opgesteld door het team Interventionele Radiologie van het Hôpital Cochin AP-HP, Université Paris Cité. Medische nalezing door een interventieradioloog van de afdeling. Laatst bijgewerkt: juli 2026.
🏥 De afdeling 📰 Nieuws (in het Frans) 🔬 Onderzoek & klinische studies (in het Frans)